و این هم اثری تازه از گروه فلسفه نو

با تشکر خاص از جناب آقای فرشاد نوروزی برای همه تلاشهای بی وقفه در جهت رشد و اعتلای اندیشه

نویسندگان:
دکتر مجید مددی
دکتر سروش دباغ
دکتر جلال پیکانی
دکتر علی اکبر عبدل آبادی
دکتر مهدی اخوان
فرشاد نوروزی
مریم پیر دهقان
سامان کباریان
شروین طاهری
حمید احدزاده
ایوب محمودی
محمد زرینه
زهره رشاد
بنفشه افتخاری
الهه زمانی
امیرحسین کاظمی پور

ویراستار علمی: فرشاد نوروزی
طرح جلد: کمال کچوئیان
چاپ و صحافی: الوند
سال و نوبت چاپ: 1391 . بهار . اول
انتشارات نقش بیان

سال دوم – شماره پنجم- صد صفحه – بهاء چهار هزار و پانصد تومان

صاحب امتیاز انجمن علمی فلسفه دانشگاه علامه طباطبایی

مدیر مسئول و سردبیر: فرشاد نوروزی

هیئت تحریریه:

طراحی لوگو : رها زائر
طراحی جلد: کمال کچوئیان
ویراستار: پریسا نامی گرمی
صفحه آرا: پریسا نامی گرمی

زیبایی شناسی، مقوله ای فلسفی؟ / دکتر مجید مددی

زیبایی شناسی / بابک احمدی

درباره هنر / لوئی آلتوسر / دکتر مجید مددی

خوانش آپولون و دیونیزوس؛ پیوند هنر با فرهنگ و فلسفه / فرشاد نوروزی

لئو تولستوی و دوران او / لنین / دکتر مجید مددی

ضد هنر چیست؟/جرج دیکی / علیرضا آرام

کیچ، هنر مبتذل و فراموشی هستی/ رقیه حقیقت خواه

تجربه زیبا شناختی/ فواد نجم الدین

تخیل،وانمود و باور/ مهدی احراری

ارنست بلوخ و تخیل آرمانی / جودیت براون / شروین طاهری

زیبایی شناسی اگزیستانسیالیستی و سینما/ مریم پیردهقان – فردین صحرایی

کاسیرر ، لوکاچ و بازیابی زیبایی شناسی الگویی / کای هامر مایستر

خدای زیبا/ دکتر نصرالله حکمت

معنای زندگی از دیدگاه مولوی / محسن طاهری صحنه

نظریه شباهت خانوادگی / دکتر سروش دباغ

چیستی هنر از دیدگاه ویتگنشتاین و مرلوپونتی / رهام برکچی زاده

فیلسوف زیبایی / حمید موسوی

چندی پیش که به دنبال مطلب فارسی در مورد ادراک حسی می گشتم به وبلاگ خوب فلسفه ذهن از اسماعیل پور یاسر برخوردم، ایشان به تازگی کتابی را منتشر نموده اند، من هنوز نتوانستم آن را بخوانم اما با توجه به کارهای قبلی ایشان باید درخور باشد.

انتشار کتاب فلسفه ادراک حسی/ویلیام فیش

کتاب فلسفه ادراک حسی نوشته ویلیام فیش و با مقدمه فرید مسرور از سوی انتشارات حکمت منتشر شد.

فلسفۀ ادراک حسی، ماهیت تجربه‌های ادراکی و رابطۀ آنها را با واقعیت بررسی می‌کند. فلسفۀ ادراک حسی پرسش‌هایی را دربارۀ موضوعات زیر مطرح می‌کند: خصلت آگاهانۀ تجربه‌های ادراکی، زمینه‌سازی آنها برای کسب معرفت به جهانی که در آن زندگی می‌کنیم و آنچه هنگام توهم حسی یا رؤیا دیدن، از آن مطلعیم. ادراک حسی از موضوعات روبه‌رشد پژوهش‌های مربوط به متافیزیک، معرفت‌شناسی و فلسفۀ ذهن است.

کتاب فلسفۀ ادراک حسی ویلیام فیش موضوعات و مسائل را معرفی می‌کند و نظریه‌های اصلی دربارۀ ادراک حسی و انگیزه‌ها و مشکلات آنها را به‌روشنی توضیح می‌دهد. این معرفی جامع، زمینه‌های تاریخی بحث‌های مربوطه را ارائه می‌دهد و در عین حال، بر صورت‌بندی‌های جدیدتر از نظریه‌های مختلف نیز می‌پردازد و علاوه بر بحث از ادراک دیداری، به نقش سایر حواس نیز می‌پردازد. موضوعات این کتاب عبارت‌اند از: اصل پدیداری؛ ادراک حسی و توهم حسی؛ ادراک حسی و محتوا؛ داده‌های حسی، قیدگرایی و ایدئالیسم؛ انفصال‌گرایی و ربط‌گرایی؛ التفات‌گرایی و نظریه‌های ترکیبی؛ ماهیت محتوا؛ مطابقت با واقع؛ ادراک حسی و علوم تجربی؛ ادراک غیردیداری. در هر فصل خلاصه و منابع بحث ارائه شده است. از امتیازات این کتاب این است که جدیدترین دیدگاه‌ها و صورت‌بندی‌های سال‌های اخیر را (با توجه به اینکه در سال 2010 منتشر شده است) پوشش می‌دهد.

ویلیام فیش استاد فلسفۀ دانشگاه ماسی نیوزیلند است؛ از او علاوه بر فلسفۀ ادراک حسی (2010)، کتاب ادراک حسی، توهم حسی و خطای حسی (2009) نیز منتشر شده است.

فهرست کتاب:

فصل اول: مقدمه: سه اصل کلیدی

فصل دوم: نظریه‌های دادۀ حسی

فصل سوم: نظریه‌های قیدی

فصل چهارم: نظریه‌های کسب باور

فصل پنجم: نظریه‌های التفاتی

فصل ششم: نظریه‌های انفصالی

فصل هفتم: ادراک حسی و علیت

فصل هشتم: ادراک حسی و علوم مربوط به ذهن

فصل نهم: ادراک حسی و سایر دستگاه‌های حسی

این مقاله در خانه فلسفه آپلود شده، علاقه مندان می توانند از اینجا آن دانلود کنند.

تعدادی مقاله برای دوستان علاقه مند به مباحث زمینه گرایی (contextualism) (از کیث دی رز، استنلی، شفر و لوییس) و تبیین و تعمیم (generalization) از وود وارد و لوییس در خانه فلسفه آپلود کرده ام. علاقه مندان می توانند به خانه فلسفه مراجعه کنند.

 دوستان گرامی را به خواندن مقاله ای از من که به تازگی در سایت فلسفه نو قرار گرفته دعوت می کنم، دوستان علاقه مند به مباحث زمینه گرایی شاید برایشان جالب باشد که آن بدیهیات زبانی چگونه در مبانی علمی به کار گرفته می شود:

تبیین نظریه های علمی (ٍExplanation Theory)  از دیدگاه عملگرایانه (Pragmatic)[1]

کلمات کلیدی: عملگرایی، زمینه گرایی، نظریه تبیین، Contextualism، Pragmatism، Explanation theory

مقدمه

علیت همواره یکی از ارکان نظریه های علمی است که البته بودن و یا نبودن آن با چالش هایی روبرو بوده است. در قرون وسطی در جهان اسلام توسط متکلمانی چون غزالی و فخر رازی زیر سوال رفت و در قرون جدید با استدلال هیوم دچار پارادوکسی جدی شد و در صورتبندی فیزیک کوانتوم به کلی بی اعتبار ماند. اما همچنان از اصول زیر بنایی علومی چون اقتصاد، زیست شناسی و شیمی و دیگر علوم است  و از مباحث باز فلسفه علم، شناخت و متافیزیک است. در هر حال وقتی که در صورتبندی یک نظریه رکن بنیادی چون علیت زیر سوال برود و یا حتی بی اعتبار شود، متعاقب آن نظریه تبیین هم با سوالات جدی روبه رو می شود؛ که حال بر چه اساسی پدیده ها توصیف و یا توضیح داده شود. از دیدگاه های غالب نگاه عملگرایانه است که نظریه ها را در نقش توصیف و پاسخی برای خواسته های ما می داند. این مقاله قصد دارد که یکی ازمهمترین مقاله هایی در این زمینه نوشته شده است یعنی مقاله «دیدگاه عملگرایانه نظریه تبیین» از باستین فن فراسن  را معرفی و سپس به نقد و بررسی این دیدگاه بپردازد.

نظریه تبیین از دیدگاه سنتی تجربه گرایی

از دیدگاه فن فراسن آنچه همواره به طور سنتی از یک نظریه علمی انتظار می رود در وهله اول توصیف یک پدیده علمی روبروی ماست. برای مثال وقتی که می بینیم و یا احساس می کنیم که رفتار ماده گازی بگونه ای است که بین حجم و فشار و دما رابطه ای بر قرار است، ابتدا می کوشیم که دریابیم چه رابطه ای بین آنها برقرار است و بعد به دنبال توضیحی برای چرایی این رابطه خواهیم بود. یک نظریه علمی- توصیفی در بهترین حالت رابطه ای خواهد بود که بتواند حاوی واقعیت های طبیعت باشد و در ضعیفترین حالت رابطه ای خواهد بود که حداقل واقعیت ها در آن اجازه بحث داشته باشند.

بر این اساس، توضیح چرایی پدیده های طبیعی، نقش دوم  یک نظریه به شمار می رود و  حتی اگر نظریه ای قادر به توضیح چرایی یک پدیده باشد، باز این توضیح از این جهت باارزش است که نظریه را قادر می سازد که به ما اطلاعات بیشتری بدهد و در نهایت این اطلاعات بیشتر از این جهت با ارزش است که ما را به قادر می سازد توصیف بهتر و دقیقتری از یک پدیده داشته باشیم. از دیدگاه تجربه گرایی نظریه ای که برتری داشته، نظریه ای بوده است که: 1- ساده تر و 2- اطلاعات بیشتری بدهد.(More Informative)  3 - پوشش دهنده تر باشد. (more unified)[2]

برای مثال، در همان مثال گاز ما دو نظریه داریم که هر دو رفتار گاز را توضیح می دهد، قانون بویل-ماریوت و نظریه جنبشی که در هر دو رفتار گاز را توضیح می دهند. قانون بویل-ماریوت بیان می کند که حجم گاز نسبت مستقیم با دما و عکس با فشار دارد و توضیحی درباره چرایی آن نمی دهد. اما نظریه جنبشی حجم گاز را بر اساس انرژی جنبشی گاز و فاصله بین مولکول توضیح می دهد، چرایی این را هم می گوید که چرا حجم گاز بر در دمای بالاتر بیشتر می شود. از دیدگاه همپل دلیل برتری این نظریه توضیح چرایی این پدیده نیست، بلکه به این دلیل است که این نظریه ساده تر، دقیقتر و دارای پوشش بیشتری است.

فن فراسن آرمانهای تجربه گرایی را در عمل موفق نمی داند و تجربه گرایان را در مواجهه با انبوه پدیده های علمی با تبیین های متفاوت و گاه متناقض شکست خورده می داند و علت این امر عدم توجه به بستر و زمینه ای (context)  می داند که یک توضیح برای یک پدیده علمی باید یافت شود. از دیدگاه وی نظریه به همراه واقعیت ها (facts) تنها روابط توصیفی هستند که حتی ممکن است در توصیف هم موفق عمل نکنند و تبیین درست که قادر به توضیح چرایی یک پدیده باشد تنها زمانی میسر است که به زمینه ای که پرسش علمی در آن مطرح می شود توجه کافی شده باشد.

نظریه تبیین پاسخی به چراها (why-Question)

ساختار اصلی نظریه تبیین توسط همپل پایه ریزی شده که بر اساس صورت بندی استقرایی شکل گرفته که در مقاله دیگر درباره آن بحث خواهم کرد، ولیکن در ساختار استقراییِ نظریه تبیین، تبیین یک گزاره و یا مجموعه ای از گزاره هاست. اما در رویکرد عملگرایانه، تبیین پاسخ به یک سوال است، پاسخی در جواب یک چرا.

برای ورود به بحث، ابتدا نیاز به آشنایی به زمینه گرایی (Contexualism) در منطق و فلسفه زبان داریم[3] و سپس باید به نظریه پرسش ها(Question theory) در منطق بپردازیم.

زمینه گرایی به طور خلاصه به رویکردی در فلسفه زبان و شناخت اطلاق می شود که می گوید ارزیابی یک جمله بر اساس عناصری باید صورت گیرد که به زمینه حساس هستند. برای مثال جمله: «من الان در قطار هستم.» وقتی می تواند درست باشد که دو عنصر حساس مثل کلمه های «من»، و «الان» در زمینه ای که جمله شده در نظر گرفته شود.  اینجا وقتی درست است که من گوینده و درهمان زمان بیان و در قطار یعنی مکان حاضر بیان شود و اگر الان که علی در قطار است، این جمله را بگوید، این جمله درست و ساعتی بعد که در قطار باشد دیگر این جمله درست نیست.

پرسش ها

پرسش ها را می توان به دو دسته پرسش های خبری و پرسش های با واژه های پرسش تقسیم کرد. پرسش های خبری خود به دو دسته پرسش های با پاسخ مستقیم و پاسخ همراه با پیش فرض می توان به دودسته تقسیم نمود:

• پرسش پاسخ مسقیم: آیا دیروز کلاه سرت گذاشتی؟

بله/نه، دیروز کلاه سرم گذاشتم/نگذاشتم.

در این پرسش های پاسخ یک گزاره خبری است که پرسش کاملا دربردارنده آن می باشد.

• پرسش همراه با پیش فرض: آیا دیروز کلاه سرسبز گذاشتی یا کلاه سیاه؟

دیروز کلاه سبز/سیاه گذاشتم.

دیروز اصلا کلاه نگذاشتم.

دیروز هر دو را گذاشتم. (مثلا یکی را صبح و دیگری را بعد ازظهر گذاشتم.)

این پرسش ها همراه با پیش فرض می باشند. که پاسخ بخشی و همه پیش فرض را شامل می شود.

پرسش ها همراه با واژه های پرسشی، مانند «دیروز کجا رفته بودی؟» در ماهیت از دسته اول می باشند، یعنی واژه های پرسش نقشی را دارند که پرسش می تواند برابر یک جمله خبری فرض شود. پاسخ این پرسش ها یک  جمله های خبری هستند که به شدت به زمینه حساس می باشند. در پاسخ به این پرسش ها باید زمینه طرح پرسش به دقت بررسی شود و وقتی که واژه های حساس به زمینه جایگزین واژه های پرسشی شوند، پاسخ، یک پاسخ مستقیم خواهد بود.

پاسخ چراها

در مورد چراها با پیچیدگی های خاصی روبه رو هستیم. از آنجا که چیزی که در یک جمله  جایگزین یک چرا می شود معمولا خود یک گزاره هست. فن فراسن با دقت بسیاری سعی کرده که پاسخ چراها را صورتبندی کند، او دو گام را در نظر می گیرد:

1-      ابتدا باید یک سوال با توجه به عناصر حساس به زمینه خاص شود.

2-      پاسخ ها ارزیابی شوند و بهترها و دقیق ترها مشخص شوند.

ویژه مند شدن عناصر حساس به زمینه

فن فراسن عناصر حساس به زمینه را در سه چیز خلاصه نموده است.

1-      موضوع

Pk (topic).

2-      مجموعه جایگزین های متقابل (contrast class). که مجموعه ای از متغیرهایی با ویژگی مشترک می باشند.

X={P1, P2, P3,…, Pk}

3-      بستگی مرتبط

(relevance relation).  R

به عبارتی یک پرسشQ  دارای سه عنصر حساس به زمینه است.

Q=<Pk, X, R>

برای مثال وقتی می پرسیم که چرا وقتی که جسمی می سوزد، شعله  زرد می شود؟ موضوعPk  جسم است. و مجموعه جایگزین های متقابل Pk می تواند زرد شدن شعله، آبی شدن شعله و دیگر جایگزین های مرتبط ... باشد.  مجموعه ای است که کنتراست و تقابل متغیرها را دربر دارد.

«بستگی» در ارتباط با گزاره ای مانند A است که به «علت» تعبیر می شود. گزاره ای است که بین پرسش و پاسخ ارتباط برقرار می کند و در مثال مطرح شده، علت زرد شدن جسم، گزاره A است که می گوید سدیم در آن است و گزاره A؛ «در این جسم سدیم وجود دارد.» R یا بستگی مرتبط می باشد.

پاسخ مستقیم (*) به یک سوال بدین شکل می شود:

(*) به جای دیگر جایگزین های X، Pk می شود برای اینکه A.

و در مثال مطرح شده پاسخ به پرسش «چرا جسم وقتی که می سوزد زرد می شود» این است:

(*) جسم وقتی می سوزد، به جای دیگر رنگ ها زرد می شود برای اینکه در جسم سدیم وجود دارد.

وقتی که یک پرسش در یک زمینه خاص می شود شرایطی را که چندگانگی (counter factual)  ایجاد می کند، خود بخود از بین می رود و فن فراسن این را نقطه قوت نظریه خود می داند.

پس از یافتن پاسخ های مستقیم یک پرسش نوبت ارزیابی پاسخ هاست. فن فراسن با اقرار به اینکه هنوز این مسئله چالش بزرگ فیلسوفان علم است، ادعا نمی کند که برای این بحث راه حلی دارد و آنچه را که پیشنهاد می کند را راه حل اولیه می خواند:

1-      اولین نکته این است که خود A باید درست و پذیرفتنی باشد، تناقض ایجاد نکند.

2-      A باید از Pk  بر ضد دیگر جایگزین های مجموعه X طرفداری کند. برای مثال در زرد شدن شعله، دلیل باید همچنان که زرد شدن را توجیه می کند، آبی نشدن و یا سبز نشدن را هم توجیه کند. یعنی بر ضد آبی و یا سبز شدن، زرد شدن را توجیه کند.

3-      پاسخ های موجود مقایسه شوند و آنچه که ساده ترو  پوشش دهنده تر و به عبارتی بهتر است، انتخاب شود.

نقد نظریه

به عقیده فن فراسن، نگاه عملگرایانه به تبیین، چالش های روبه روی فیلسوفان و به ویژه تجربه گرایان را حل می کند، اما این نگاه مستلزم پذیرفتن دیدگاه هستی شناسانه دیگری است که به مذاق بسیاری از فیلسوفان خوش نمی آید. وقتی که ما تبیین که سازنده ساختار نظریه های علمی است را منحصر به پاسخ پرسش ها کنیم، در نهایت علم را پاسخ پرسش هایمان کردیم که بر مبنای خواسته های ماست و چنین دیدگاهی مستلزم عدم پایبندی به اصول واقعگرایانه علمی و در گام بعد نسبی کردن مفهموم واقعیت  است. به طور خلاصه می توان گفت وقتی که یک دانشمند و یا فیلسوف در نگاه هستی شناسانه خود عملگرا باشد، این نظریه را نیز به سادگی برای تبیین جهت گیری علم می پذیرد، اما فیلسوفانی که ساختار علمی را بر پایه اصول متافیزیکی چون علیت قبول دارند، پذیرفتن تبیین در این راستا را نیز در جهت انکار متافیزیک و تقلیل جایگاه علم در سطح کاربرد تلقی می کنند.

نکته ای دیگر اینکه این نظریه در چارچوب منطق زمینه گرایی است. زمینه گرایی علی رغم موفقیت هایش در تبیین و حل تناقضات منطقی فیزیک امروز، دچار نقص بنیادی منطقی است. زمینه گرایی از این جهت که ترکیبهای عطفی متناقض را صوری نمی پذیرد، مسائل بسیاری را پیش پای ما بر می دارد. به عبارتی دشواری وجود بسیاری  از (P&~P) ها را که در ساختار نظریه های علمی، سازگاری منطقی نظریه را به خطر می اندازد را حل می کند، اما خود نیز قادر نیست یک ترکیب عطفی بسازد.[4]

در زمینه گرایی وقتی مثلا می گوییم علی بلند قد است، منظورمان در کلاس مدرسه راهنمایی است (زمینه مربوطه: کلاس مدرسه راهنمایی) و وقتی که می گوییم رضا قد بلند است و منظورمان این است که او در تیم بسکتبال دبیرستان بلند است(زمینه مربوطه: تیم بسکتبال دبیرستان)، دیگر نمی توانیم ترکیب عطفی بسازیم و بگوییم :«علی و رضا قد بلندند.» چون زمینه آنها یکی نیست. پس وقتی ما پاسخ یک چرا را در یک زمینه بدهیم و پاسخ چرایی دیگر را هم در زمینه دیگر بدهیم، دیگر قادر نیستیم یک ترکیب عطفی از این دو بسازیم و نتیجه امر این می شود که ما قادر نیستیم تبیین هایی که پوشش بیشتری داشته باشند و پرسش های متفاوتی را پاسخ دهند را داشته باشیم.

وحدت در نظریه های علمی از اصولی است که همیشه دانشمندان را به خود مشغول داشته است. در حال حاضر فیزیک، مرزهایی آشتی ناپذیری وجود دارند که باعث به وجود آمدن حوزه های مختلف علمی در فیزیک شده است؛ فیزیک سرعت های بالا(نسبیت)، فیزیک جهان عادی (نیوتنی) و فیزیک زیر اتمی (کوانتوم مکانیک) و پاسخی که یک عمل گرا می دهند این است که هر تبیین در زمینه خود معتبر و مشکلی نیست و این یک پاسخ جهان شمول است، اما این طرز تلقی هرگز دانشمندان را خشنود ننموده و آنها به دنبال تبیین هایی هستند که نه تنها پاسخ های مشترکی در مرزها بدهد، بلکه بتواند تبیین علی نیز بین مرزها ایجاد کند.

منبع

• Bas C. van Fraassen , “The Pragmatic Theory”, The Scientific Image of Explanation (1980) by permission of Oxford University Press.

بنفشه افتخاری، فروردین 1390

جناب آقای سید رحیم تیموری دانشجوی دکتری جامعه شناسی دانشگاه تهران، وبلاگ نیستان را قابل دانسته اند و مقاله خود را به این وبلاگ فرستاده اند، متاسفانه من نه در مسائل جامعه شناسی و نه در فلسفه وبر صاحب نظر نیستم و نمی توانم نقدی بر این مقاله داشته باشم  دوستان صاحب نظر را به خوانش و نقد این مقاله دعوت می کنم:

مسئله شناسی عقلانیت و تشریح ویژگی های آن در دستگاه فلسفی وبر

1-مقدمه:

با توجه به تنوع و گستردگی آثار وبر،و مطالعات گسترده و پراکنده او در حیطه های مختلف دانش اجتماعی و فرهنگی، پیدا کردن نقطه کانونی و محوری در مطالعات او مشکل می نماید."در واقع از ویژگی های تفکر وبر، یکی، پراکندگی روش شناختی، علمی و فلسفی است که گمان می کند توانسته باشد از هر کانونی سر بتابد، و دیگری نمایشی است از همه ضد و نقیض های ممکن،که اصولا قابل تحویل به هیچ نظامی نیست"(فروند،1383، ص 3).علی رغم تاثیر انکارناپذیر وبر بر قسمت اعظم جامعه شناسی غربی،"باید خاطرنشان کرد که این آثار تناقضات و بی دقتی هایی دارد که به طیفی از تفاسیر مختلف درباره مفاهیم و روش های او انجامیده است.وبری که مرجع این یا آن صورت بندی یا سنخ شناسی کلیدی خوانده می شود در اصل سرشت دائما متغیری دارد که پذیرای شیوه های گوناگون قرائت است"(پارکین،1384، ص 9). این واقعیت که وبر همواره از چیزی بنام نظریه فراگیراجتناب کرده بی تردید به سرشت ماندگار میراث وی مدد رسانده است. با این حال، گرایش  به تعبیر جامع و معنی دار از جهان،در غالب "عقلانیت"، عامترین عنصر فلسفه تاریخ وبر(و نقطه کانونی آثار او) را تشکیل می دهد، چرا که صعود و سقوط ساختارهای نهادین و فراز و نشیب های دولت ها، طبقات و فرمانروایان، حرکت آرام عقلانی شدن دنیوی را تحقق می بخشند(اچ.اچ.گرث و سی.رایت میلز،در مقدمه وبر،1387).روند عقلانی شدن جهان، عام ترین مفهوم در اندیشه وبر است.مفهوم عقلانیت به معنی گسترش عقلانیت نهادی  یا ابزاری در حوزه زندگی اجتماعی است(بشیریه،1384،ص 57). اما "کنش عقلانی معطوف به هدف" به معنی انتخاب عقلانی وسایل متناسب با اهداف چگونه در چارچوب جامعه شناسی وبر قرار می گیرد؟ عقلانی شدن ارزش های (غربی) چگونه در جامعه شناسی های تخصصی وبر بررسی می شود؟نحوه تفسیر وبر از جهان مدرن چگونه است؟ جایگاه آزادی فردی در جهان عقلانی شده چیست؟و... این نوشتار را با بررسی انواع کنش های اجتماعی در جامعه شناسی وبر آغاز می کنیم:

با سلام و تبریک سال نو به همه دوستان گرامی

از اینکه اینقدر دیر به دوستان عید را تبریک می گویم عذر می خوام، اینجا نه عید هست نه تعطیلات تازه اوج کار و گرفتاری ما هم هست.

امیدوارم امسال بتوانم رونق بیشتری به این وبلاگ بدهم و مسائل بهتری را مطرح کنم و سال نو هم سال خوبی و خوشی برای همه باشد.